Màn hình bị bóng ma hay mờ chuyển động? Cách giảm thiểu

Bóng ma và mờ chuyển động khiến các vật đang di chuyển bị nhòe. Con trỏ chuột, nhân vật trong game hay trang web đang cuộn đều có thể để lại một vệt mờ phía sau. Một phần hiện tượng này là bình thường với màn hình LCD và OLED, nhưng phần lớn có thể được cải thiện bằng cài đặt đúng và nguồn hình ảnh phù hợp. Hãy bắt đầu bằng một kiểm tra nhanh với Ghosting Test của chúng tôi, sau đó làm theo các bước bên dưới.

Nguyên nhân thường gặp

• Overdrive đặt quá thấp — Các điểm ảnh đổi màu quá chậm, nên hình ảnh cũ còn lưu lại trong chốc lát.
• Overdrive đặt quá cao — Các điểm ảnh đổi màu vượt quá màu mục tiêu và tạo ra viền sáng hoặc tối. Đôi khi hiện tượng này được gọi là bóng ma ngược.
• Tần số quét vẫn ở mức 60 Hz — Màn hình tần số quét cao nhưng chạy ở tốc độ thấp hơn sẽ hiển thị nhiều mờ hơn khi chuyển động. Nếu đây là nguyên nhân, hãy kiểm tra tần số quét theo bước 2 bên dưới.
• Tốc độ khung hình thấp — Khi game hoặc video chạy ở 30 fps trở xuống, mỗi khung hình hiển thị lâu hơn và chuyển động trông bị mờ.
• Loại tấm nền — Tấm nền VA thường có hiện tượng nhòe màu tối nhiều hơn IPS hoặc TN. Đây là đặc tính của tấm nền, nên cài đặt chỉ có thể làm giảm bớt chứ không loại bỏ hoàn toàn.
• Hiệu ứng mờ chuyển động trong phần mềm — Nhiều game và trình phát video tự thêm hiệu ứng mờ chuyển động, khiến hình ảnh giống bóng ma ngay cả trên màn hình tốt.

Cách khắc phục từng bước

1. Chạy bài test trước — Mở Ghosting Test trong cửa sổ trình duyệt toàn màn hình và quan sát các hình đang di chuyển. Ghi lại vệt mờ là sáng, tối hay cả hai. Đây là mốc so sánh trước khi bạn thay đổi bất cứ thứ gì.
2. Đặt tần số quét ở mức tối đa — Mở cài đặt hiển thị trong Windows hoặc macOS và chọn tần số quét cao nhất mà màn hình hỗ trợ. Chuyển động sẽ sắc nét hơn ở tần số quét cao, nên cách này thường cho kết quả ngay.
3. Tìm cài đặt Overdrive hoặc thời gian phản hồi — Mở menu hiển thị trên màn hình bằng các nút bấm của màn hình. Tìm các mục như Overdrive, Response Time hoặc Pixel Response. Tên và bố cục menu khác nhau giữa các hãng, nên hãy xem sách hướng dẫn hoặc website của nhà sản xuất nếu bạn không tìm thấy.
4. Thay đổi từng bước một — Bắt đầu với mức ở giữa rồi kiểm tra lại. Nếu thấy viền sáng phía sau vật đang di chuyển, hãy giảm cài đặt một bậc. Nếu vẫn còn vệt mờ, hãy tăng một bậc. Dừng ở mức cho đường viền sạch nhất.
5. Chỉ bật chế độ strobe đèn nền nếu phù hợp với bạn — Một số màn hình có tính năng chèn khung đen (black frame insertion), strobe đèn nền hoặc chế độ làm rõ chuyển động tương tự. Tính năng này có thể làm chuyển động rõ hơn, nhưng thường khiến màn hình tối hơn và với một số người có thể gây nhấp nháy. Hãy thử, kiểm tra lại và tắt đi nếu màn hình trông tệ hơn.
6. Kiểm tra tốc độ khung hình và cài đặt game — Trong game, hãy tắt hiệu ứng mờ chuyển động, hạt phim và các hiệu ứng tương tự. Hướng tới tốc độ khung hình ổn định. Nếu game chạy thấp hơn đáng kể so với tần số quét của màn hình, hãy giảm cài đặt đồ họa cho đến khi nó gần với mức đó hơn.
7. Dùng cáp tốt và đúng cổng vào — Kết nối bằng loại cáp hỗ trợ đầy đủ độ phân giải và tần số quét của màn hình, chẳng hạn DisplayPort hoặc cáp HDMI mới. Đảm bảo cổng bạn dùng là cổng cho phép đạt tần số quét đầy đủ.

Mẹo: Chỉ thay đổi một cài đặt mỗi lần và kiểm tra lại sau mỗi thay đổi. Nếu thay đổi nhiều thứ cùng lúc, bạn sẽ không biết cài đặt nào tạo ra khác biệt.

Kiểm tra lại

Mở lại Ghosting Test sau mỗi lần thay đổi. Kết quả tốt là các hình chuyển động có đường viền sắc nét, không có viền sáng hoặc tối phía sau. Kết quả xấu là vệt dài đi theo hình, hoặc đường viền sáng xuất hiện khi hình đi qua. Nếu vệt mờ hơi thấy được nhưng đường viền vẫn sạch, đó thường là điều bình thường đối với loại tấm nền.

Vẫn chưa khắc phục được?

Nếu vệt mờ vẫn rõ ở tần số quét cao nhất, với Overdrive đặt ở mức giữa và đã tắt hiệu ứng chuyển động, có thể tấm nền chỉ đơn giản là chậm. Hãy kiểm tra thông số kỹ thuật của màn hình về thời gian phản hồi và so sánh với kết quả bạn thấy.

Chỉ cập nhật firmware của màn hình nếu nhà sản xuất khuyến nghị cho vấn đề này. Hãy sao lưu cài đặt trước. Cập nhật lỗi có thể gây sự cố và ảnh hưởng đến bảo hành, nên hãy làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất một cách chính xác.

Nếu màn hình còn bảo hành và vấn đề có vẻ nghiêm trọng hơn so với thông số kỹ thuật, hãy liên hệ nhà sản xuất. Giải thích những gì bạn đã thử và nêu kết quả từ bài test. Hỏi họ có khuyến nghị sửa chữa, đổi mới hay hoàn tiền không. Đừng tự mở màn hình.